Có rất nhiều người lầm tưởng rằng Mưa đỏ chỉ có một nhân vật chính duy nhất là Cường; còn Quang (do Steven Nguyễn thủ vai) chỉ là nhân vật phụ, tồn tại để làm nền cho hành trình của Cường. Cách nhìn này thường dựa trên một tiêu chí quen thuộc nhưng giản lược: ai xuất hiện nhiều trong phim, dẫn mạch kể nhiều hơn thì người đó là nhân vật chính, những nhân vật còn lại mặc nhiên bị xếp xuống hàng phụ. Tuy nhiên, khi đặt Mưa đỏ trong khung lý thuyết Protagonist – Deuteragonist, đồng thời đối chiếu trực tiếp với thông tin casting chính thức của Điện ảnh Quân đội Nhân dân và hành trình tư tưởng của nhân vật Quang, có thể khẳng định rằng cách gọi Quang là “nhân vật phụ” không chỉ thiếu chính xác, mà còn làm sai lệch tinh thần của bộ phim.
Trước hết, cần nhấn mạnh rằng casting của Mưa đỏ đã khẳng định rõ Quang là nhân vật chính, đứng ngang hàng với Cường.
Đây không phải là một chi tiết mang tính PR hay gọi tên cho đẹp, mà là chỉ dấu cấu trúc của kịch bản. Phim được xây dựng trên hai trục nhân vật trung tâm, trong đó mỗi người đại diện cho một cách bước vào chiến tranh, một hệ giá trị và một hành trình nhận thức khác nhau. Việc có hai nhân vật chính không đồng nghĩa với việc họ giữ vai trò giống nhau trong câu chuyện.
Cường là nhân vật chính số 1 – Protagonist. Anh dẫn dắt mạch kể và hành trình cảm xúc của khán giả. Là sinh viên Nhạc viện, Cường bước vào chiến tranh với tâm thế của một con người còn gắn bó sâu sắc với đời sống dân sự, với âm nhạc, ký ức và những giá trị nhân văn mềm mại. Qua Cường, khán giả cảm nhận sự khốc liệt của chiến tranh như một cú va đập trực diện vào đời sống con người. Đây là vai trò điển hình của Protagonist: người mà câu chuyện theo sát để đặt ra câu hỏi “Một con người sẽ thay đổi như thế nào khi bị ném vào chiến tranh?”.
Quang, do Steven đảm nhận, là nhân vật chính số 2 – Deuteragonist – và đồng thời là đối thủ tư tưởng của Cường. Quang không bước vào chiến tranh với sự do dự. Ngược lại, anh bước vào với sự hung hãn, thậm chí là kích thích. Mùi thuốc súng, mùi máu, cảm giác sinh tử ban đầu mang đến cho Quang một trạng thái gần như say mê bạo lực. Đây là điểm xuất phát rất quan trọng của nhân vật, bởi nó đặt Quang ở vị trí đối lập hoàn toàn với Cường: một người sẵn sàng hòa vào chiến tranh, tin vào sức mạnh, kỷ luật và lý tưởng được áp đặt từ trên xuống.
Tuy nhiên, chính Quang lại là nhân vật trải qua cú sụp đổ niềm tin sâu sắc nhất. Khi nhận ra sự vô nghĩa của cuộc chiến, khi hiểu rằng mình và những người lính khác đang bị dẫn dắt bởi các tầng lớp tướng lĩnh và những toan tính quyền lực xa rời thực tế, Quang không chỉ mất đi ảo tưởng chiến thắng, mà còn mất đi chỗ dựa tinh thần từng khiến anh tồn tại được trong bạo lực. Khoảnh khắc Quang thốt lên với mẹ rằng “đây là một cuộc chiến hoang tưởng” là một trong những điểm then chốt về tư tưởng của Mưa đỏ. Ở đó, bộ phim không chỉ phơi bày nỗi tuyệt vọng của một sĩ quan trẻ, mà còn mở ra một tầng nghĩa ẩn dụ mạnh mẽ.
“Hoang tưởng” không chỉ là trạng thái tâm lý cá nhân, mà là cách gọi một cuộc chiến được xây dựng trên ảo vọng thắng lợi nhanh chóng, trên những lời hô hào lý tưởng nhưng rỗng tuếch về tính nhân đạo. Đó là cuộc chiến của quyền lực, của những quyết định được đưa ra từ xa, trong khi cái giá phải trả lại là sinh mạng của những người lính trẻ và người dân vô tội. Khi Quang gọi cuộc chiến là hoang tưởng, anh không chỉ phản tỉnh về bản thân, mà đang trực diện với sự vô nghĩa của bạo lực và sự bất lực của cá nhân trước guồng máy lịch sử.
Nhân vật Quang vì thế được xây dựng như hình ảnh của “người con lạc lối”: vẫn giữ trong mình sự chính trực và nhân tính, nhưng bị giằng xé giữa lựa chọn chiến tuyến, giữa bổn phận và nhận thức. Đặt Quang cạnh Cường, sự đối lập càng trở nên rõ ràng. Nếu Cường đại diện cho nỗi đau của người bị cuốn vào chiến tranh từ bên ngoài, thì Quang phản ánh bi kịch của người bước vào chiến tranh với niềm tin, rồi chính niềm tin ấy bị nghiền nát. Đây không phải vai trò của một nhân vật phụ; đây là vai trò của một trục tư tưởng.
Cách Mưa đỏ đối xử chân thực với cả hai phe càng làm nổi bật vị trí của Quang. Phim không tô đen một phía, mà cho thấy ở cả hai bờ chiến tuyến đều là những con người có trái tim, có mẹ, có người thương. Điều phi lý không nằm ở con người, mà nằm ở chính cuộc chiến. Trong bất kỳ lý tưởng nào, cái giá phải trả cuối cùng vẫn là sinh mạng của người trẻ, những người chưa kịp sống trọn vẹn cuộc đời. Quang là nhân vật phản ánh trực tiếp tầng đau thương đó của lịch sử.
Kết thúc phim, hình ảnh Cường và Quang chết bên cạnh nhau, cùng nắm một chiếc khăn bị xé làm đôi, là một biểu tượng không thể đọc theo nghĩa cá nhân đơn lẻ. Chiếc khăn ấy là hình ảnh của một Việt Nam bị chia cắt, của những con người đứng ở hai phía nhưng cùng chung một mất mát. Việc để hai nhân vật chính – Protagonist và Deuteragonist – kết thúc số phận trong cùng một khung hình là lời khẳng định cuối cùng rằng Mưa đỏ không chỉ là câu chuyện của cá nhân, mà là bi kịch của cả một dân tộc bị xé nát bởi chiến tranh.
Việc Steven Nguyễn đảm nhận vai Quang vì thế mang ý nghĩa đặc biệt. Đây không phải là vai chính theo kiểu dẫn dắt cảm xúc khán giả, mà là vai đối trọng chiến lược, đòi hỏi sự tiết chế, kỷ luật và khả năng tạo sức nặng chỉ bằng sự hiện diện. Quang không cần nhiều lời thoại để gây áp lực; anh tồn tại như một chuẩn mực khắc nghiệt mà Cường không thể phớt lờ. Trong cấu trúc này, nếu Cường là câu hỏi của bộ phim, thì Quang chính là một phần quan trọng của câu trả lời.
Mưa đỏ không phải là câu chuyện của một người hùng đơn lẻ, mà là câu chuyện về hai con người cùng đứng trong chiến tranh, nhưng đi theo hai hướng khác nhau. Cường là nhân vật chính số 1, người dẫn dắt hành trình cảm xúc. Quang là nhân vật chính số 2, người đối diện và thách thức hành trình đó. Chính sự va chạm giữa hai nhân vật này mới tạo nên chiều sâu tư tưởng cho bộ phim, và cũng là lý do vai Quang – dưới diễn xuất của Steven Nguyễn – giữ một vị trí không thể thay thế trong cấu trúc tổng thể của Mưa đỏ.
